• Algemeen
• 2 februari 2026
• Door Redactie

Kwartetten met het dialect van Nieuwleusen

NIEUWLEUSEN - Met medewerking van de historische vereniging ‘Ni’jluusn van vrogger’ en de bewonerscoöperatie Nieuwleusen Synergie is een kwartetspel ontwikkeld over het dialect van Nieuwleusen.

“Taal én samenspel verbindt mensen”, is de belangrijkste reden waarom inwoonster Aartje Schoemaker met dit initiatief kwam.

In 2019 zag “Mooi Plat!” het daglicht, met woorden en gezegdes in het Nieuwleuser dialect om ze voor de vergetelheid te behoeden. “Dat is meer een naslagwerk”, zegt Aartje. “Met dit kwartet ben je actief bezig met onze eigen en unieke dialectwoorden.”

Schoemaker legde het idee voor aan het bestuur van Ni’jluusn van Vrogger, dat er ook wel iets in zag. Maar wie moest dat betalen? Er werd een sponsorverzoek met degelijke onderbouwing naar Nieuwleusen Synergie gestuurd.

De aanvraag bij het Synergiefonds van Nieuwleusen Synergie bleek succesvol. “Het verzoek voldeed aan de criteria die we stellen voor het uitkeren van een bedrag”, licht Henk Meijerink van het Synergiefonds toe. “Het is een lokaal en projectmatig – dus overzichtelijk – initiatief en draagt bij aan leefbaarheid, verbinding en welzijn in het dorp. Ook het meewerken aan het bewaren van ons eigen culturele erfgoed sprak ons aan.”

Immaterieel erfgoed

Aartje noemt diverse redenen waarom het kwartet er ‘moest’ komen. “Zowel het kwartet als het dialect is immaterieel cultureel erfgoed. Zo combineer je twee goede uitgangspunten. Als je het spel speelt, breid je zowel de huidige als de historische woordenschat uit. Bij het kwartetten worden de dialectwoorden hardop uitgesproken, zodat je op een speelse en toegankelijke manier de kennis van het dialect overdraagt. Daarmee kan het goed ingezet worden in het scholenproject en de activiteiten in de Maand van het Dialect, in maart.”

Gezelschapsspel

En natuurlijk is er ook de sociale factor. “Kwartetten is een gezelschapsspel”, weet Aartje. “Zowel taal als samen spelen verbindt mensen, dat is zo waardevol. En het kan gespeeld worden door jong en oud. De woorden in het spel kunnen aanleiding vormen om te vertellen hoe hier vroeger geleefd en gewerkt werd.” Kennis van het dialect is geen vereiste om het spel te spelen. Het Nederlandse woord staat erbij of de betekenis wordt duidelijk door de afbeelding.

Dialectmaand

Het kwartetspel, dat elf keer vier kaartjes omvat, wordt vooral gebruikt voor educatieve projecten. Met name op de basisscholen, waar de kwartetten met een gastles door Riky en Aartje zullen worden aangeboden. Maar ze zullen ook worden gebruikt in verzorgingshuis De Hulstkampen en bij diverse andere activiteiten in het dorp waar mensen samenkomen. Het spel wordt de komende twee maanden uitgezet. De maand maart is dialectmaand. Het kwartetspel omvat uiteenlopende categorieën, zoals bloemen, dieren, het leven op de boerderij en zelfs scheldwoorden. Op de achterzijde van elk kaartje staan de logo’s van Ni’jluusn van Vrogger en Nieuwleusen Synergie. Er zijn tweehonderd exemplaren van het kwartetspel gemaakt. Honderd voor Nieuwleusen Synergie en honderd voor de Historische vereniging. In eerste instantie komt het spel niet in de vrije verkoop; wellicht gebeurt dat nog in de nabije toekomst.