‘Stel opening Lelystad Airport uit totdat het vertrouwen is hersteld’

DALFSEN – De openstelling van Lelystad Airport en de herindeling van het luchtruim kunnen pas plaatsvinden als het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat eerst maatregelen neemt om het geschonden vertrouwen van inwoners en lokale en regionale overheden te herstellen. Dat is de belangrijkste conclusie uit het advies dat de bewonersdelegatie uit de regio afgelopen vrijdag indiende bij de minister.

Vertrouwen geschaad
“Het vertrouwen in de overheid door het proces rond ‘Lelystad’ ernstig geschaad”, stelt voorzitter Alexander ter Kuile in het advies. “Er zitten grote en bewezen hiaten in de besluitvorming. Wij adviseren dan ook om de opening uit te stellen tot het ministerie de wet- en regelgeving en procesvoering op orde heeft.” Het ministerie werkt al geruime tijd toe naar opening van Lelystad Airport per 1 april 2019, temeer daar er al eerder vertraging in de besluitvorming is opgetreden. Maar volgens Ter Kuile en de bewonersdelegatie hoeft uitstel van de opening niet tot extra problemen te leiden: “Het vliegveld kent zo weinig vliegbewegingen dat de economische effecten van stilleggen vrijwel nihil zijn. Daar staat tegenover dat de vertrouwenswinst vele malen hoger is.” Het advies is getiteld ‘Een ander geluid’,

Gesloten overheidscultuur
Volgens Ter Kuile kent het ministerie ‘een gesloten overheidscultuur, met een vastomlijnde groep adviseurs’. Maar ‘de overheid dient vaker een thermometer in de samenleving te plaatsen om te ervaren hoe deze denkt en voelt.” Ter Kuile noemt als voorbeeld de informatiebijeenkomsten die in september en oktober waren georganiseerd. “Die werden gekenmerkt door eenrichtingsverkeer, waarbij de overheid de inwoners kwam informeren, in plaats van de dialoog aan te gaan.” Volgens de bewonersdelegatie heeft de Tweede Kamer haar besluit voor openstelling van vliegveld Lelystad in 2009 genomen op basis van ‘onvoldoende inzicht en informatie over het proces en te weinig informatie over zowel de directe als de indirecte effecten’. Dat komt mede doordat het Nederlands luchtvaartbeleid een samenhangende visie ontbeert.

Randvoorwaarden invullen
“Wel doorgaan met Lelystad is onverantwoord”, heet het in het advies. “De voormalige staatssecretaris heeft duidelijke randvoorwaarden op schrift gesteld waaraan Lelystad moet voldoen voor de opening. Op minder dan anderhalf jaar van de openingsdatum zijn die randvoorwaarden nog steeds niet ingevuld. Hoe kan de overheid haar geloofwaardigheid behouden als zij haar eigen gestelde randvoorwaarden met voeten treedt? Hopelijk biedt het Lelystad dossier een intern leerproces, waarbij de geleerde lessen procedureel worden vastgelegd zodat de overheid versterkt uit dit proces kan komen. Wij beschouwen onszelf als een ontwikkeld land. Dan mogen dit soort uitglijders niet voorkomen.”

Onzorgvuldigheid
De adviezen uit het rapport zijn mede gebaseerd uit de uitkomsten van de internetconsultatie die de minister in de maand oktober in gang heeft gezet. HoogOverijssel en de andere actiegroepen herkennen zich in het beeld dat het rapport schetst. Daaruit blijkt dat de planontwikkeling rond de aanleg van Lelystad Airport wordt gekenmerkt door onzorgvuldigheid en ernstige gebreken.

Internetraadpleging
Het ministerie zette de internetraadpleging rond het beleidsvoornemen Ontwerp aansluitroutes Lelystad Airport in gang om de inbreng van belanghebbenden mee te wegen bij het definitief vaststellen van de aansluitroutes. De resultaten werden afgelopen week bekendgemaakt. In totaal zijn er 6.718 reacties binnengekomen van uiteenlopende belanghebbenden, zoals inwoners, bedrijven, provincies en gemeenten, gebruikers van het luchtruim en diverse belangenorganisaties. In totaal, zo heeft het ministerie geturfd, bevatten al die reacties 30.973 vragen. Die gaan vooral over het gevolgde proces en de besluitvorming, met regelmatig terugkerende thema’s als compensatie, milieueffecten, uitgangspunten voor de aansluitroutes. De actiegroep Red de Veluwe is verantwoordelijk voor bijna veertig procent van alle reacties. HoogOverijssel scoorde zo’n 16 procent.

Verbetersuggesties
Alle suggesties tot verbetering zijn gerubriceerd in vijf aandachtsgebieden. Wat betreft de wachtgebieden klonk vaak de suggestie om de huidige wachtgebieden samen te voegen tot één wachtgebied, waardoor vliegtuigen die aansturen op een landing hoger kunnen blijven vliegen (2,7 in plaats van 1,8 kilometer hoogte). Dat zou positief zijn voor met name Steenwijkerland en Lemelerveld. Naast minder overlast zou dit resulteren in minder beperkingen in het luchtruim voor sportvliegtuigen, wat een opsteker kan zijn voor Aero Club Salland.

Verder planvorming
Minister Cora van Nieuwenhuizen neemt de voorstellen die uit de consultaties voortkomen en het advies van de inwoners mee in de verdere planvorming rond het besluit over de ontwerp-aansluitroutes van Lelystad Airport. Ze laat rond de jaarwisseling weten hoe de routes er uit gaan zien en welke verbetervoorstellen overgenomen worden. Ook geeft ze de Kamer dan een beeld van de geluidseffecten die deze routes hebben. Waarschijnlijk debatteerd de minster dan eind januari met de Tweede Kamer over het resultaat. Na het besluit worden de aansluitroutes beproefd via onder meer vliegveiligheidstesten en –simulaties, waarna ze definitief worden vastgesteld.